Mua nguyên liệu Việt ở Auckland không khó, nhưng ra khỏi thành phố lớn thì mọi thứ khác hẳn. Bài này nói về chuyện sống thật của người Việt ở New Zealand.
- Auckland có nhiều cửa hàng và siêu thị châu Á.
- Chi phí sinh hoạt ở New Zealand thuộc nhóm cao so với thu nhập.
- Có quy định nghiêm về mang và gửi thực phẩm vào nước này.
- Tết Nguyên đán là dịp cộng đồng tụ họp lớn nhất.
Chi phí sinh hoạt
Phần tài chính, nói thẳng.
Tiền thuê nhà là khoản lớn nhất, nhất là ở Auckland.
Thực phẩm tươi trong nước khá đắt so với ở Việt Nam.
Hàng nhập khẩu có thêm chi phí vận chuyển đáng kể.
Điện mùa đông là khoản đáng kể với nhà ít cách nhiệt.
Đi lại tốn kém nếu phải có xe riêng.
Điều bù lại cần ghi nhận: rau củ, sữa, thịt và trái cây sản xuất trong nước có chất lượng cao — người ta trả nhiều hơn nhưng cũng nhận được thứ khác.
Mua đồ Việt
Phần thực dụng.
Auckland có nhiều cửa hàng châu Á bán đầy đủ gia vị và đồ khô.
Các thành phố lớn khác có siêu thị châu Á quy mô nhỏ hơn.
Rau thơm nhiệt đới có nhưng giá cao, nhiều người tự trồng trong nhà kính nhỏ hoặc trong chậu.
Hải sản trong nước rất tốt và phong phú.
Ở thị trấn nhỏ thì phải mua trực tuyến hoặc gom hàng khi lên thành phố.
Lưu ý quan trọng đã nói ở chuyên mục an toàn sinh học: không nhờ gửi thực phẩm tự làm, hạt giống hay đồ khô từ thịt sang — quy định rất nghiêm và hàng sẽ bị tiêu huỷ.
Gửi tiền và tài chính
Phần thủ tục.
Chuyển tiền về Việt Nam qua ngân hàng hoặc dịch vụ chuyển tiền được cấp phép.
So sánh phí và tỉ giá giữa các kênh trước khi chọn.
Giữ chứng từ mọi lần chuyển.
Cần mã số thuế để đi làm và để mở một số loại tài khoản.
Quỹ hưu trí tự nguyện nên tham gia sớm nếu đi làm lâu dài.
Một điểm về thuế nên biết: New Zealand đánh thuế trên thu nhập toàn cầu của người cư trú thuế — nên nếu có thu nhập từ Việt Nam thì cần tìm hiểu nghĩa vụ khai báo.
Kết nối cộng đồng
Phần xã hội.
Các nhóm trực tuyến theo thành phố là kênh chính.
Hội người Việt tổ chức sự kiện vào các dịp lễ.
Chùa và cơ sở tôn giáo là điểm tụ họp của một bộ phận cộng đồng.
Nhóm du học sinh thường hoạt động riêng theo trường.
Ở vùng ít người Việt, kết nối chủ yếu qua mạng.
Với cộng đồng nhỏ và phân tán, lời khuyên là: đừng chờ có cộng đồng mới hoà nhập — ở New Zealand, kết bạn với người bản địa thường dễ hơn và cần thiết hơn.
Tết và giữ nếp
Phần văn hoá, khép bài.
Tết Nguyên đán rơi vào giữa hè ở Nam bán cầu.
Không phải ngày nghỉ nên cộng đồng tổ chức vào cuối tuần gần nhất.
Một số thành phố có sự kiện Tết chung của các cộng đồng châu Á.
Mâm cỗ Tết phải thay một số món vì nguyên liệu không có.
Rằm và giỗ chạp thường làm trong gia đình.
Đi lại và bằng lái
Phần rất cần với người mới sang.
Ở phần lớn New Zealand, có xe riêng gần như là bắt buộc trừ khi sống ở trung tâm thành phố lớn.
Xe chạy bên trái đường, khác với Việt Nam.
Bằng lái nước ngoài dùng được trong một thời gian nhất định sau khi tới, kèm bản dịch được công nhận.
Sau thời hạn đó phải chuyển đổi hoặc thi lấy bằng New Zealand.
Xe phải có kiểm định định kỳ và đăng ký lưu hành.
Điều người mới lái ở đây cần chú ý nhất: đường nông thôn hẹp, nhiều khúc cua và tốc độ cho phép cao hơn cảm giác an toàn — tai nạn với người mới lái thường xảy ra ở đó chứ không phải trong thành phố.
Khi gặp khó khăn
Phần hỗ trợ.
Có số điện thoại khẩn cấp chung cho cảnh sát, cứu hoả và cấp cứu.
Cơ quan đại diện Việt Nam hỗ trợ công dân về mặt lãnh sự.
Có dịch vụ thông dịch miễn phí cho một số dịch vụ công.
Có tổ chức hỗ trợ người nhập cư mới ở các thành phố lớn.
Trường học và nơi làm việc thường có bộ phận hỗ trợ.
Điều nên biết về dịch vụ thông dịch: bạn có quyền yêu cầu thông dịch viên khi làm việc với nhiều cơ quan công — nhiều người không biết và tự xoay xở bằng vốn tiếng Anh hạn chế.
Đây là trải nghiệm rất riêng của người Việt ở Nam bán cầu: ăn Tết trong tiết trời nóng và nắng chói — quen thì thấy vui, nhưng vài năm đầu thì hơi lạ.
Mua đồ Việt ở New Zealand có dễ không?
Ở Auckland thì dễ vì có nhiều cửa hàng châu Á đầy đủ gia vị và đồ khô; các thành phố lớn khác có siêu thị châu Á nhỏ hơn, còn ở thị trấn nhỏ thì phải mua trực tuyến hoặc gom hàng khi lên thành phố.
Chi phí sinh hoạt ở New Zealand thế nào?
Thuộc nhóm cao so với thu nhập, với tiền thuê nhà là khoản lớn nhất nhất là ở Auckland; điện mùa đông đáng kể với nhà ít cách nhiệt, nhưng rau củ, sữa, thịt và trái cây trong nước có chất lượng cao.
Có được gửi đồ ăn từ Việt Nam sang không?
Quy định an toàn sinh học rất nghiêm — không nên nhờ gửi thực phẩm tự làm, hạt giống hay đồ khô từ thịt vì hàng sẽ bị giữ hoặc tiêu huỷ và người nhận có thể vướng thủ tục.
Ăn Tết ở New Zealand thế nào?
Tết Nguyên đán rơi vào giữa hè ở Nam bán cầu và không phải ngày nghỉ, nên cộng đồng tổ chức vào cuối tuần gần nhất; một số thành phố có sự kiện Tết chung của các cộng đồng châu Á.
