Người mới sang thường mặc định chọn Auckland, nhưng hai đảo cho hai kiểu sống rất khác nhau và chi phí cũng khác xa. Bài này khép lại chuyên mục bằng một so sánh thực tế.
- Phần lớn việc làm và trường đại học tập trung ở Đảo Bắc.
- Chi phí nhà ở ở Auckland cao hơn hẳn phần còn lại của nước.
- Đảo Nam có mùa đông lạnh hơn và ngày hè dài hơn.
- Dịch vụ y tế chuyên sâu tập trung ở các thành phố lớn.
Việc làm và học hành
Yếu tố quyết định với hầu hết người sang.
Đảo Bắc tập trung phần lớn việc làm văn phòng, tài chính và công nghệ.
Auckland có nhiều cơ hội nhất nhưng cũng cạnh tranh nhất.
Wellington có nhiều việc trong khu vực công và ngành sáng tạo.
Đảo Nam mạnh về nông nghiệp, du lịch, chế biến thực phẩm và xây dựng.
Các trường đại học có ở cả hai đảo, trong đó một số trường lâu đời nằm ở Đảo Nam.
Nguyên tắc chọn: tra danh sách ngành nghề đang thiếu nhân lực trước khi chọn vùng — ở New Zealand, cơ hội định cư gắn khá chặt với nghề và với nơi làm việc.
Chi phí sống
Phần tài chính.
Giá nhà ở Auckland cao hơn hẳn các vùng khác.
Một số vùng ở Đảo Nam có giá nhà dễ chịu hơn nhiều.
Nhưng Queenstown là ngoại lệ, giá rất cao do du lịch.
Chi phí đi lại cao hơn ở vùng nông thôn vì phải có xe riêng.
Tiền sưởi mùa đông ở phía nam đáng kể.
Điểm dễ tính sai: nhà rẻ ở vùng xa có thể bị bù lại bằng chi phí xe cộ và đi lại — nên tính tổng thay vì chỉ so tiền nhà.
Khí hậu và nhịp sống
Phần cảm nhận.
Phía bắc ấm hơn, ẩm hơn và mùa đông nhẹ.
Phía nam có bốn mùa rõ hơn, mùa đông lạnh và có tuyết ở nhiều nơi.
Ngày hè ở phía nam rất dài, trời sáng tới khuya.
Mùa đông phía nam ngày ngắn, tối sớm.
Nhà ở New Zealand có tiếng là lạnh vào mùa đông, do tiêu chuẩn cách nhiệt cũ.
Chi tiết cuối này rất thật và người mới sang hay bất ngờ: nhiều nhà xây trước đây không có cách nhiệt đầy đủ, nên hỏi về cách nhiệt và sưởi khi thuê nhà là việc cần làm.
Cộng đồng và dịch vụ
Phần xã hội.
Cộng đồng người Việt tập trung chủ yếu ở vùng Auckland.
Ở Đảo Nam, cộng đồng nhỏ hơn nhiều và phân tán.
Thực phẩm châu Á dễ mua ở thành phố lớn, khó hơn ở vùng xa.
Dịch vụ y tế chuyên sâu tập trung ở các thành phố lớn, người ở vùng xa phải đi xa khám.
Trường học có ở khắp nơi nhưng lựa chọn ít hơn ở vùng nông thôn.
Với gia đình có con nhỏ hoặc người cần theo dõi sức khoẻ: khoảng cách tới bệnh viện là yếu tố nên tính trước, vì ở New Zealand khoảng cách đó có thể tính bằng hàng trăm cây số.
Cách nhiều người thực sự làm
Phần khép lại chuyên mục.
Nhiều người bắt đầu ở Auckland vì dễ tìm việc và có cộng đồng.
Sau vài năm, một số chuyển đi nơi rẻ hơn khi đã ổn định.
Người đi học thường ở gần trường rồi tính sau khi tốt nghiệp.
Người có nghề đang thiếu nhân lực có nhiều lựa chọn vùng hơn.
Có chương trình khuyến khích định cư ngoài các thành phố lớn trong một số giai đoạn chính sách.
Giấy tờ và cư trú ảnh hưởng tới lựa chọn
Phần pháp lý, nói nguyên tắc.
New Zealand có hệ thống nhập cư theo diện tay nghề, đầu tư, gia đình và du học.
Nhiều diện yêu cầu có lời mời làm việc từ người sử dụng lao động được công nhận.
Danh sách ngành nghề thiếu nhân lực được cập nhật theo thời gian.
Một số chính sách từng có ưu đãi cho người làm việc ngoài các thành phố lớn.
Quy định thay đổi khá thường xuyên, nên phải tra nguồn chính thức tại thời điểm nộp hồ sơ.
Cảnh báo cần thiết: cẩn thận với dịch vụ hứa chắc chắn có thị thực — không ai bảo đảm được kết quả, và tư vấn di trú ở New Zealand là nghề có quy định cấp phép.
Lời khuyên gọn nhất: đừng chọn vùng trước khi có việc, và đừng mua nhà trong năm đầu — thuê một năm để hiểu nơi mình sống rồi quyết định sẽ đỡ sai lầm hơn nhiều.
Nên sống ở Đảo Bắc hay Đảo Nam?
Tuỳ nghề — Đảo Bắc tập trung việc làm văn phòng, tài chính, công nghệ và khu vực công; Đảo Nam mạnh về nông nghiệp, du lịch, chế biến thực phẩm và xây dựng. Nên tra danh sách ngành đang thiếu nhân lực trước khi chọn vùng.
Nhà ở New Zealand có lạnh không?
Nhiều nhà xây trước đây không có cách nhiệt đầy đủ nên lạnh vào mùa đông — hỏi về cách nhiệt và hệ thống sưởi là việc cần làm khi thuê nhà, nhất là ở phía nam.
Nhà rẻ ở vùng xa có thực sự tiết kiệm không?
Không hẳn — chi phí xe cộ và đi lại ở vùng nông thôn cao hơn vì phải có xe riêng, cộng tiền sưởi mùa đông ở phía nam; nên tính tổng chi phí thay vì chỉ so tiền nhà.
Người mới sang thường làm thế nào?
Nhiều người bắt đầu ở Auckland vì dễ tìm việc và có cộng đồng, sau vài năm ổn định thì một số chuyển đi nơi rẻ hơn — lời khuyên chung là đừng chọn vùng trước khi có việc và đừng mua nhà trong năm đầu.
