Nhiều người mới sang New Zealand bất ngờ vì trong nhà lạnh hơn ngoài trời, và đó không phải cảm giác mà là hệ quả đo được của một truyền thống xây dựng. Đây là điều thực tế nhất cần biết trước khi tìm chỗ ở.
- Nhà ở New Zealand chủ yếu là nhà gỗ khung nhẹ, thường một tầng.
- Nhiều nhà xây trước đây không có cách nhiệt đầy đủ.
- Có bộ tiêu chuẩn về nhà cho thuê liên quan tới sưởi, cách nhiệt, thông gió và chống ẩm.
- Giá nhà so với thu nhập thuộc nhóm cao trên thế giới.
Vì sao nhà ở đây xây bằng gỗ
Phần lý do.
Gỗ là vật liệu sẵn có và rẻ trong lịch sử phát triển của nước này.
Nhà khung gỗ nhẹ chịu động đất tốt hơn nhà gạch không gia cố.
Sau các trận động đất lớn, ưu thế này càng rõ.
Mái tôn là kiểu mái phổ biến nhất.
Nhà một tầng trên mảnh đất riêng là mô hình truyền thống.
Đây là kiểu nhà rất hợp với địa chất nơi này: nhẹ, dẻo và sửa được sau động đất — nhưng cũng chính vì nhẹ mà giữ nhiệt kém.
Vấn đề lạnh và ẩm
Phần nói thẳng.
Nhiều nhà xây trong các thập niên trước không có lớp cách nhiệt tường và trần.
Cửa sổ kính đơn khung nhôm rất phổ biến, dẫn nhiệt và đọng nước.
Không có hệ thống sưởi trung tâm ở phần lớn nhà.
Kết hợp lạnh và ẩm sinh ra nấm mốc.
Các nghiên cứu y tế trong nước đã chỉ ra liên hệ giữa nhà lạnh ẩm với bệnh hô hấp.
Đây là vấn đề được thừa nhận công khai ở New Zealand: chất lượng nhà ở là một vấn đề sức khoẻ cộng đồng, không chỉ là chuyện tiện nghi.
Tiêu chuẩn cho nhà cho thuê
Phần chính sách, rất hữu ích cho người thuê.
New Zealand đã ban hành bộ tiêu chuẩn về nhà cho thuê.
Tiêu chuẩn gồm yêu cầu về nguồn sưởi cố định cho phòng khách.
Có yêu cầu về cách nhiệt trần và sàn.
Có yêu cầu về thông gió ở bếp và phòng tắm.
Có yêu cầu về chống ẩm từ nền đất và về bịt kín khe hở.
Người thuê nhà nên biết quyền của mình: chủ nhà phải cung cấp thông tin về mức độ tuân thủ tiêu chuẩn trong hợp đồng thuê, và có cơ quan giải quyết tranh chấp thuê nhà.
Đi xem nhà nên kiểm gì
Danh sách thực hành.
Hỏi nhà có cách nhiệt trần và sàn hay không.
Xem có nguồn sưởi cố định không, và loại gì.
Kiểm tra vết mốc ở góc tường, sau tủ và quanh cửa sổ.
Kiểm tra cửa sổ là kính đơn hay kính hai lớp.
Hỏi hoá đơn điện mùa đông của người thuê trước.
Xem hướng nhà, vì nhà hướng bắc ở Nam bán cầu đón nắng.
Sở hữu nhà
Phần khép lại.
Sở hữu nhà riêng là kỳ vọng văn hoá lâu đời ở New Zealand.
Nhưng giá nhà so với thu nhập đã tăng mạnh trong các thập niên gần đây.
Tỉ lệ sở hữu nhà trong nhóm người trẻ giảm.
Đây là một trong những chủ đề chính trị nổi bật nhất trong nước.
Có quy định về việc người nước ngoài mua nhà, cần tra quy định hiện hành.
Sưởi ấm thế nào cho hiệu quả
Phần thực hành mùa đông.
Máy bơm nhiệt là cách sưởi phổ biến và hiệu quả nhất hiện nay.
Lò đốt củi vẫn dùng nhiều ở nông thôn và ở Đảo Nam, nhưng có quy định về khí thải ở một số vùng.
Máy sưởi điện cắm ổ tốn điện hơn nhiều so với máy bơm nhiệt.
Máy hút ẩm giúp giảm ẩm và làm không khí dễ sưởi hơn.
Mở cửa thông gió ngắn mỗi ngày giúp đẩy hơi ẩm ra, kể cả trời lạnh.
Mẹo được nhắc nhiều ở đây: sưởi và thông gió phải đi cùng nhau — sưởi mà bịt kín thì hơi ẩm đọng lại thành mốc.
Vườn sau nhà
Phần văn hoá sống.
Nhà có vườn sau là mô hình truyền thống ở New Zealand.
Nhiều gia đình trồng rau và cây ăn quả trong vườn.
Tiệc nướng ngoài vườn là sinh hoạt phổ biến vào mùa hè.
Ở đô thị lớn, xu hướng chia nhỏ lô đất để xây thêm nhà đang tăng.
Căn hộ chung cư ngày càng phổ biến ở trung tâm các thành phố.
Đây là thay đổi lớn về lối sống đang diễn ra: mô hình mỗi nhà một mảnh vườn đang nhường chỗ cho mật độ cao hơn, và đó là chủ đề tranh luận về quy hoạch ở nhiều thành phố.
Với người mới sang, lời khuyên thực tế nhất: thuê ít nhất một năm trước khi tính mua — đủ để trải qua một mùa đông và biết mình thực sự muốn ở đâu.
Vì sao nhà ở New Zealand lạnh?
Nhiều nhà xây các thập niên trước không có cách nhiệt tường và trần, cửa sổ kính đơn khung nhôm rất phổ biến, và phần lớn nhà không có sưởi trung tâm — kết hợp lạnh với ẩm sinh ra nấm mốc.
Nhà cho thuê phải đạt tiêu chuẩn gì?
Có bộ tiêu chuẩn gồm nguồn sưởi cố định cho phòng khách, cách nhiệt trần và sàn, thông gió ở bếp và phòng tắm, chống ẩm từ nền đất và bịt kín khe hở; chủ nhà phải nêu mức độ tuân thủ trong hợp đồng.
Đi xem nhà nên kiểm tra gì?
Hỏi về cách nhiệt trần sàn và nguồn sưởi cố định, kiểm vết mốc ở góc tường và quanh cửa sổ, xem kính đơn hay kính hai lớp, hỏi hoá đơn điện mùa đông và xem hướng nhà — nhà hướng bắc ở Nam bán cầu là hướng đón nắng.
Vì sao nhà New Zealand xây bằng gỗ?
Vì gỗ sẵn có và rẻ trong lịch sử phát triển, đồng thời nhà khung gỗ nhẹ chịu động đất tốt hơn nhà gạch không gia cố — ưu thế này càng rõ sau các trận động đất lớn.
